عبارت را در

كسى كه شايسته همنشينى نيست

العقد الفريد :

قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ : يا بُنَيَّ ، اِستَعِذ بِاللّه‏ِ مِن شِرارِ النّاسِ ، وكُن مِن خِيارِهِم عَلى حَذَرٍ .

العقد الفريد :

لقمان به پسرش گفت: «پسرم! از مردمِ بد، به خدا پناه ببر، و از خوبانشان نيز بر حذر باش» .

------------------------------------------------------

عرائس المجالس :

قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ : يا بُنَيَّ ، لا تَضَع بِرَّكَ إلاّ عِندَ راعيهِ ، كَما لَيسَ بَينَ الكَبشِ وَالذِّئبِ خُلَّةٌ كَذلِكَ لَيسَ بَينَ البارِّ وَالفاجِرِ خُلَّةٌ .

عرائس المجالس :

لقمان به پسرش گفت : «پسرم ! نيكى‏ات را جز نزد مراعات كننده‏اش، قرار نده . همان طور كه بين قوچ و گرگ دوستى‏اى نيست ، بين نيكوكار و بدكار هم، دوستى‏اى نيست ».

------------------------------------------------------

الزهد لابن حنبل عن معاوية بن قُرَّة :

قالَ لُقمانُ عليه السلام لاِبنِهِ : يا بُنَيَّ ، لا تُجالِسِ الأَشرارَ ؛ فَإِنَّكَ لا تُصيبُ مِن مُجالَسَتِهِم خَيرا ، ولَعَلَّهُ أن يَكونَ في آخِرِ ذلِكَ أن تَنزِلَ عَلَيهِم عُقوبَةٌ فَتُصيبَكَ مَعَهُم .

الزهد، ابن حنبل

ـ به نقل از معاوية بن قُرّه ـ: لقمان به پسرش گفت: «پسرم! با اشرار همنشينى مكن؛ زيرا از همنشينى با آنان ، خيرى نصيب تو نمى‏گردد و چه بسا در پايان اين مجالس، كيفرى نازل شود و تو را نيز در بر بگيرد».

------------------------------------------------------

خزانة الخيال :

قالَ لُقمانُ : إنَّ الفاحِشَ البَذِيَّ الشَّقِيَّ إن يُحَدِّث فَضَحَهُ لِسانُهُ ، وإن سَكَتَ فَضَحَهُ العِيُّ ، وإن عَمِلَ أساءَ ، وإن فَعَلَ أضاعَ ، وإنِ استَغنى بَطِرَ ، وإنِ افتَقَرَ قَنِطَ ، وإن فَرِحَ سُرَّ ، وإن سَأَلَ ألحَفَ ، وإن سُئِلَ بَخِلَ ، وإن ضَحِكَ نَهِقَ ، وإن كافَأَ جارَ ، وإن زَجَرَ عَنُفَ ، وإن ذَكَرَ غَضِبَ ، وإن أعطى مَنَّ ، وإن اُعطِيَ لَم يَشكُر ، وإن أسرَرتَ إلَيهِ خانَكَ ، وإن أسَرَّ إلَيكَ اتَّهَمَكَ ، وإن كانَ دونَكَ هَمَزَكَ ، وإن كانَ يَستَريحُ زاجَرَهُ .

خزانة الخيال :

لقمان گفت : «انسان زشتكارِ ناسزاگوى بدبخت، اگر سخن بگويد ، زبانش او را رسوا مى‏كند و اگر ساكت شود ، گنگىْ او را رسوا مى‏سازد ، واگر عمل مى‏كند بد عمل كند ، و اگر كار كند ، ضايع مى‏كند و اگر بى‏نياز گردد ، ناسپاسى مى‏كند و اگر فقير شود ، مأيوس مى‏گردد و اگر شاد شود، از شدّت شادى، ناسپاس مى‏گردد و اگر در خواست نمايد ، پافشارى مى‏كند و اگر از او چيزى خواسته شود ، بخل مى‏ورزد و اگر بخندد ، [چنان قهقهه مى‏زند كه گويى] عَرعَر مى‏كند و اگر مجازات كند ، ستم مى‏كند و اگر تشر بزند ، درشتى مى‏نمايد و اگر به يادش آيد، خشم مى‏گيرد و اگر ببخشد ، منّت مى‏نهد و اگر به او عطا شود ، سپاس نمى‏گزارد و اگر راز به او بسپارى ، به تو خيانت مى‏كند و اگر براى او رازدارى كنى ، متّهمت مى‏كند و اگر پايين‏تر از تو باشد ، از تو عيبجويى مى‏كند و اگر كسى به استراحت بپردازد ، او را از آن باز مى‏دارد» .